Het belang van duidelijkheid

Dat duidelijk zijn belangrijk is voor ouders, daar zijn de meeste opvoeddeskundigen het wel over eens. Maar wat betekent dat, duidelijk zijn? Ik kwam erachter dat er op verschillende manieren betekenis en uitdrukking aan dit begrip wordt gegeven. Daarover meer in dit schrijfsel, en over hoe ik dat aanpak met mijn dochter.

Een confronterende ik-boodschap
Spelende kinderen in huis, is voor mij een bron van plezier. En de tijd vliegt, ik denk weleens dat ik dit straks heel erg ga missen als mijn dochter straks ouder is. Dat er een huis bezaaid met spullen bij hoort, neem ik meestal voor lief. Maar soms ook niet, zoals vanmiddag, toen mijn dochter en haar vriendin samen speelden. “Als ik zie dat jullie spullen mee naar buiten nemen vanaf je kamer, ben ik bezorgd dat ik straks óók nog het terras moet opruimen, en ik zie daar echt tegenop, want ik ben de hele dag al bezig met de huishouding, ” zei ik. “Oké, dan zet ik dit wel terug, en dan spelen we daarmee,” zei mijn dochter, wijzend op een koffertje met spullen. “Ah, wil je dat echt? Dankjewel!” Zo kan dat gaan, als ik mijn dochter duidelijkheid geef door middel van een confronterende ik-boodschap. Ze is dan vaak bereid om rekening met mij te houden.

Zo’n confronterende ik-boodschap bestaat uit 3 delen
1. Gedrag. Ik geef weer wat het feitelijke gedrag is van mijn kind. Wat ik zie, hoor, voel of ruik, zonder te oordelen of te beschuldigen: “Als ik zie dat jullie spullen mee naar buiten nemen vanaf je kamer…”
2. Gevolg. Ik geef weer wat het concrete gevolg voor mij is, in tijd, geld of energie: “… ben ik bezorgd dat ik het terras straks ook nog moet opruimen…”
3. Gevoel. Ik geef weer hoe ik me daarbij voel: “… en ik zie daar echt tegenop, want ik ben de hele dag al bezig met de huishouding.”

Als jij iets doet dat mijn behoeften in de weg staat, zal ik je eerlijk en zonder verwijten vertellen wat ik voel en wat mij hindert en je daarmee de gelegenheid geven je gedrag te veranderen uit respect voor mijn behoeften. ~ Thomas Gordon

Verschillende betekenissen van ‘duidelijk zijn’
In heel veel opvoedboeken is te lezen over het belang van ‘duidelijk zijn’. Als ik de woorden ‘duidelijkheid’ en ‘opvoeding’ via Google invoer, verschijnt er een hele lijst met websites, waarop het over dit onderwerp gaat. Waar het dan meestal op neerkomt, is dat opvoeders bij kinderen aangeven wat er moet gebeuren (en ook hoe, wanneer, waarom en waar), wat het kind wel en niet mag. Zo las ik in een artikel over dit onderwerp: “Grenzen stellen betekent niet alleen dingen verbieden, maar ook aangeven wat wel mag.” Dit is een autoritaire manier van met kinderen omgaan: het kind heeft te doen wat het wordt opgedragen, punt uit, en anders… Straffen en/of beloningen worden dan ingezet. Het Gordon® model is een democratisch model, dit model is niet gebaseerd op macht en dwang. De manier van duidelijkheid geven in het Gordon® model gaat over eerlijkheid, openheid en over vertrouwen. Vertrouwen, dat er mededogen is voor elkaar.

Artikel gaat verder na de afbeelding
bezaaidevloer
Authentieke communicatie
Met ik-boodschappen uit het Gordon® model, geef ik mijn kind duidelijkheid over wat ik voel, over wat mijn behoeften zijn of over hoe ik ergens over denk. Duidelijk zijn betekent voor mij: authentiek communiceren op basis van gelijkwaardigheid en respect. Mijn ervaring is dat kinderen redelijk zijn en dat ze graag willen weten hoe ik ergens in sta: dat ze respect hebben voor mijn behoeften! En als we er niet uitkomen, als er sprake is van een behoefteconflict tussen ons, dan kennen wij een manier om tot een oplossing te komen waar we allebei tevreden mee zijn. Dan heb ik het over de overlegmethode uit het Gordon® model. Daarover later misschien meer.

Hoe gaat het bij jou?
Duidelijk zijn kan dus op verschillende manieren: de ander vertellen wat hij of zij moet doen of niet mag, of op een respectvolle manier open en eerlijk zijn over wat er in je omgaat. Ik kies voor het laatste, en ik ervaar het als een geschenk als ik merk dat mijn dochter bereid is rekening met me te houden. Ik ben benieuwd wat jij verstaat onder ‘duidelijk zijn’ naar je kind en hoe je daar handen en voeten aan geeft in je gezin? Bevalt dat? En hoe is dat voor je kind(eren)?

Bronnen:
Luisteren naar Kinderen door Thomas Gordon
Een credo voor mijn relaties door Thomas Gordon
Parenting Program Comparison door Linda Adams

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *