Mama, waar gingen die mensen dan naar toe met de trein?

Hoe praat je met je kind over oorlog? Samen met mijn dochter Sara (8) bekeek ik de film ‘Oorlogsgeheimen’. Zij stelde mij er vragen over. Maar zelf had ik er ook een paar: wat maakt mensen tot helpers, en wat is de rol van ouderschap hierin?

Gisteren keek ik samen met mijn dochter de film ‘Oorlogsgeheimen’. De film gaat over twee jongens, Lambert en Tuur, dikke vrienden in tijden van oorlog. De vader van de één was NSB-er, de vader van de ander actief in het verzet. Er komt een meisje in het dorp wonen, maar zij blijkt niet te zijn wie ze zegt. Maartje is eigenlijk Tamar, een Joods meisje. De jongens sluiten vriendschap met haar. Maar wat gebeurt er dan met Tamar?

Mijn dochter en ik praten voor het eerst in haar leven over de gruwelijkheden van de oorlog. Af en toe zetten we de film op pauze. Het kost me moeite om eerlijk antwoord te geven op haar vragen, zoals: ‘Maar mama, waar gingen die mensen dan naar toe met die trein?’ En: ‘Wat gebeurde er dan in het concentratiekamp?’

Artikel gaat verder onder de video

Diepe dankbaarheid, bewondering en respect voel ik voor alle mensen die joodse medemensen hebben geholpen gedurende de Holocaust. Zou ik helpen, in zo’n situatie, vraag ik me af? Ook ben ik benieuwd naar de mensen wie deze helpers hebben opgevoed, hun ouders. In dit artikel van de Zwitserse psycholoog Alice Miller (1923 – 2010) las ik dat deze helpers bijna allemaal meldden dat ze in hun jeugd niet werden geslagen, dat ze steun ontvingen van hun ouders, dat hun ouders argumenten gebruikten in plaats van straf. Hoe groot is de invloed van respectvol ouderschap, op een individu en op onze samenleving. Wat kunnen we hier belangrijke lessen uit leren!

Mensen die vroeg in hun leven affectie en steun hebben ontvangen, imiteren dit sympathieke en autonome gedrag snel.” ~ Alice Miller

Tekening door Sara
Tekening door Sara

Alice Miller heeft een Joodse achtergrond en ze maakte zelf de Holocaust mee. Als enige van haar familie heeft zij door onder te duiken de oorlog overleefd. Zij is getuige geweest van wreedheden in het getto van Warschau. Alice Miller schreef in 13 boeken en op haar website over de verbanden tussen ervaringen in de kindertijd en gedrag op volwassen leeftijd. Ze verdiepte zich in de kindertijd van o.a. Hitler in haar boek ‘In den beginne was er opvoeding’. Het is opmerkelijk dat juist zij, met haar Joodse afkomst en ervaringen gedurende de Holocaust, zich empathisch heeft opgesteld tegenover het kind dat Adolf Hitler eens was.

Morgen is het 4 mei. Dan denk ik aan mensen zoals Tamar. En aan alle helpers, en hun ouders. In de stilte zal ik hen bedanken.

Inspiratie:
Boek In den beginne was er opvoeding, door Alice Miller.
Boek Buiten is het oorlog, door Janny van der Molen, voor kinderen vanaf 8 jaar.

Dit artikel schreef ik voor KROOST

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *